Lokomotywy elektryczne

EU06-12

Lokomotywy serii EU06 należą do najważniejszych konstrukcji w historii polskiej kolei elektrycznej. Ich pojawienie się było związane z intensywną elektryfikacją sieci PKP w latach 50. i 60. XX wieku oraz potrzebą pozyskania nowoczesnej, uniwersalnej lokomotywy przeznaczonej zarówno do prowadzenia pociągów pasażerskich, jak i towarowych.

​W 1959 roku Polska zakupiła w Wielkiej Brytanii dokumentację oraz zamówiła 20 lokomotyw EU06. Angielskie lokomotywy, oznaczone serią EU06, zostały skonstruowane ściśle według wymagań Polskich Kolei Państwowych, z wykorzystaniem wielu nowoczesnych rozwiązań technicznych, zwłaszcza w odniesieniu do części mechanicznej pojazdu. Ich producentami były firmy Metropolitan-Vickers Electrical Company oraz English Electric Company. Lokomotywy zostały przetransportowane do Polski drogą morską. Pierwsza z nich dotarła do kraju w lutym 1962 roku, a do końca tego samego roku wszystkie pojazdy serii zostały wprowadzone do eksploatacji. Wszystkie EU06 przydzielono do Lokomotywowni Kraków Prokocim, gdzie rozpoczęły intensywną służbę na zelektryfikowanych szlakach PKP.

​EU06 reprezentowały wówczas bardzo wysoki poziom techniczny. Zasadniczą cechą wyróżniającą angielskie lokomotywy było zastosowanie dwustopniowego usprężynowania wraz z całkowitym usprężynowaniem silników trakcyjnych oraz bezluzowe prowadzenie zestawów kołowych. Tak skonstruowane podwozie zapewniało znaczne zmniejszenie oddziaływania pojazdu na tor i uzyskanie właściwej spokojności biegu. Napęd z silnika trakcyjnego był przenoszony poprzez przekładnię zębatą na wał drążony, a stamtąd za pośrednictwem sprzęgieł systemu Alsthom na zestaw kołowy. Lokomotywy przystosowano również do jazdy ukrotnionej, dzięki czemu możliwe było sterowanie dwiema lokomotywami z kabiny pojazdu prowadzącego. Ich uniwersalna charakterystyka pozwalała prowadzić zarówno pociągi pasażerskie o masie około 650 ton z prędkością do 125 km/h, jak i ciężkie pociągi towarowe o masie około 2000 ton.

​Zakup EU06 wraz z dokumentacją techniczną miał ogromne znaczenie dla rozwoju polskiego przemysłu kolejowego. Na podstawie brytyjskiej konstrukcji rozpoczęto w Polsce produkcję lokomotyw serii EU07, które stały się jedną z najważniejszych serii polskich elektrowozów. Rozwiązania techniczne wywodzące się z EU06 wykorzystano później również w konstrukcjach EP08, ET41, ET22 oraz EP09.

​Lokomotywy EU06 przez dziesięciolecia poddawano kolejnym naprawom i doposażeniu. Otrzymały między innymi urządzenia SHP, radiotelefony, czuwak aktywny oraz lemieszowe zgarniacze. W toku wieloletniej eksploatacji wiele oryginalnych podzespołów zastąpiono elementami stosowanymi również w lokomotywach EU07.

​Szczególnym walorem EU06-12 jest zachowanie charakterystycznych cech pierwotnego wyglądu serii. Lokomotywa ta, podobnie jak EU06-02, nie otrzymała rynienek dachowych, dzięki czemu zachowała charakterystyczny jasnozielony dach nad kabinami. Jest to jeden z elementów pozwalających odróżnić ją od większości pozostałych lokomotyw EU06.

​Lokomotywa EU06-12 (angielski typ E290) wyprodukowana została w 1962 roku z numerem fabrycznym 3196.

Chronologiczny opis przebiegu służby

  • ​19 sierpnia 1962 – początek służby w Krakowie: Pojazd został przydzielony do Parowozowni/Lokomotywowni MD Kraków Prokocim w strukturach przedsiębiorstwa państwowego PKP, gdzie spędził przeważającą część swojej eksploatacji.
  • ​1997–1999 – reorganizacja jednostek wykonawczych w Krakowie: W wyniku przekształceń organizacyjnych w PKP jednostka zmieniała podległość strukturalną, przechodząc kolejno przez:
    • ​MT Kraków (Sektor Taboru) – od 1 lipca 1997 r.
    • ​MZ Kraków (Sektor Przewozów) – od 1 kwietnia 1999 r.
    • ​Zakład Taboru w Krakowie – od 1 września 1999 r.
  • ​1 października 2001 – komercjalizacja (PKP Cargo S.A.): Wraz z powstaniem spółki PKP Cargo S.A. pojazd wraz z krakowskim Zakładem Taboru wszedł w skład nowego przewoźnika towarowego.
  • ​1 stycznia 2009 – Małopolski Zakład Spółki w Krakowie: Kolejna zmiana nazwy i struktury krakowskiego zakładu PKP Cargo.
  • ​6 grudnia 2009 – przeniesienie do Katowic: Po 47 latach stacjonowania w Krakowie pojazd trafił do Śląsko-Dąbrowskiego Zakładu Spółki w Katowicach.
  • ​19 października 2011 – Południowy Zakład Spółki w Nowym Sączu: Przeniesienie do jednostki w Nowym Sączu w ramach reorganizacji zakładów południowych.
  • ​1 lipca 2014 – Południowy Zakład Spółki w Katowicach: Powrót do struktury zakładu w Katowicach po konsolidacji zakładowej.
  • ​1 marca 2015 – PKP Cargo S.A. – Centrala: Przejście pod bezpośredni zarząd Centrali spółki PKP Cargo S.A.
  • ​7 lipca 2017 – Południowy Zakład Spółki w Katowicach: Ponowne przypisanie do Południowego Zakładu Spółki z siedzibą w Katowicach.

Na podstawie przekazania przez PKP CARGO S.A. w restrukturyzacji lokomotywa została przekazana w opiekę Towarzystwu Kolei Wielkopolskiej. Dnia 2 września 2026 roku pojazd został przetransportowany w pociągu zorganizowanym przez KSK Wrocław z Tarnowa do Jarocina. Obecnie oczekuje renowacji.

Previous post

Napęd rogatki dla Muzeum PJ

Next post

Transport lokomotyw do Muzeum PJ