LokomotywyLokomotywy spalinowe

ST43-365

W połowie lat 50-tych XX wieku rumuńskie koleje państwowe wraz z Ministerstwem Przemysłu Ciężkiego zamówili w Szwajcarii, w konsorcjum Sulzer, Brown Boveri i SLM sześć ciężkich, dwukabinowych lokomotyw spalinowych. Zastosowany silnik spalinowy 12LDA28 miał rodowód przedwojenny, a pudło zostało zmodyfikowane na wzór elektrowozu Ae6/6. Ww. silnik zastosowano również m.in. w brytyjskich lokomotywach Class 45 i 47 oraz francuskich SNCF 65500. Pomimo uzyskania podczas prób stacjonarnych maksymalnej mocy 2500KM, moc nominalną ograniczono do 2100 KM. Po testach w Szwajcarii lokomotywy rozpoczęły testy, a później liniową eksploatację na najtrudniejszych szlakach górskich w Rumunii. Z części wyprodukowanych w Szwajcarii, zakłady Electroputere Werke Craiova zmontowały kolejnych 10 sztuk pojazdów, po czym rozpoczęły ich samodzielną produkcję. Zespoły dostarczały zakłady Masini Resita, natomiast wózki Caromet Caransebes..W ramach zmian konstrukcyjnych uzyskano maksymalną prędkość wynoszącą 100 km/h z maksymalną mocą w całym zakresie prędkości, a następnie podniesiono ją do 120 km/h poprzez zmodyfikowanie przełożenia przekładni. Produkcję na licencji kontynuowano w Electroputere Werke Craiova aż do 1987 roku. W latach 1965–1978 zakłady Electroputere Craiova dostarczyły Polskim Kolejom Państwowym 422 egzemplarze pojazdów serii 060DA, którym nadano serię ST43. Była to pierwsza seria ciężkich lokomotyw spalinowych wprowadzonych do eksploatacji w PKP. Dostarczone do Polski lokomotywy różniły się m.in. typem silnika spalinowego (początkowo 12LDA28, a od numeru 156 12LDS28B), oraz od numeru 278 przystosowaniem do montażu sprzęgu samoczynnego, co zwiększyło długość i masę pojazdu. Zakup tych lokomotyw (łącznie z zakupem lokomotyw ST44) przyczynił się do wyeliminowania trakcji parowej z niezelektryfikowanych linii kolejowych. W PKP rozpoczęły pracę w ruchu towarowym w DOKP Poznań. Szczególnie związane były z południem i zachodem Polski, przez wiele lat prowadząc ciężkie pociągi towarowe, m.in. po Magistrali Podsudeckiej, w okolicach Kotliny Kłodzkiej, Bieszczadach czy Beskidach. Kierowane były również do obsługi pociągów pasażerskich z własnym źródłem ciepła. Znalazły one zatrudnienie przy prowadzeniu prestiżowego ekspresu „Odra”, „Pragi” czy „Sudety”. Oprócz napraw przeprowadzanych w ZNTK Poznań, część lokomotyw była wysyłana na naprawy główne do Rumunii. W kwietniu 2019 wycofano z ruchu ST43-366, tym samym została zakończona eksploatacja tej serii przez PKP CARGO S.A. Lokomotywy typu 060DA znalazły się również w parku taborowym polskich przewoźników prywatnych. Znaczna część tych lokomotyw została sprowadzona z zagranicy, a następnie zmodernizowana. Brak części zamiennych spowodował zaniechanie sprowadzania tych lokomotyw do Polski i stopniowe ich wycofywanie. Z zamówionych dla PKP 422 sztuk zachowało się 11. Seria ST43 stacjonowała w Jarocinie w latach 1987-2001. W szczytowym momencie na ilostanie lokomotywowni było ich 15 sztuk.

Prezentowana w Muzeum Parowozownia Jarocin lokomotywa ST43-365, o nr fabrycznym 1412 jest egzemplarzem z późniejszej serii produkcyjnej. Charakteryzuje się m.in. zastosowaniem hamulca Oerlikona w miejsce systemu Knorra oraz przystosowaniem do zabudowy sprzęgu samoczynnego, co wymagało wydłużenia czołownic o 200 mm z każdej strony. W trakcie produkcji wprowadzone zostały również inne istotne zmiany. Służbę w PKP rozpoczęła 14.02.1974 roku w Lokomotywowni Głównej Opole.

Kolejne przydziały:

– od 05.08.1987 roku w Lokomotywowni Ostrów Wlkp.,

– od 07.10.1997 roku do MD Czerwieńsk,

– od 01.07.1997 r. MT Czerwieńsk,

– od 01.09.1999 r. PKP Zakład Taboru w Czerwieńsku,

– od 01.10.2001 r. PKP CARGO S.A. Zakład Taboru w Czerwieńsku,

– od 01.01.2009 r. PKP CARGO S.A. Wielkopolski Zakład Spółki w Poznaniu,

– od 25.08.2014 r. PKP CARGO S.A. Zachodni Zakład Spółki w Poznaniu.

Dnia 22 marca 2018 odbyła ostatnią służbę i z przebiegiem 1 822 035 km została odstawiona w Lesznie. W 2020 roku na wniosek TKW lokomotywa została wycofana z postępowania na sprzedaż lokomotyw PKP CARGO S.A. celem pozyskania jej na cele muzealne. Ze względu na likwidację gniazda napraw taboru w Lesznie w dniu 27.11.2024 roku została przetransportowana do Szczecinka. W 2025 roku TKW podpisało z PKP CARGO S.A. umowę, na mocy której przyjęło pojazd w opiekę. Dnia 26.08.2025 roku dzięki pomocy firmy JAXAN /T&C lokomotywa została przetransportowana do Muzeum Parowozownia Jarocin.

ST43-365 w Muzeum Par. Jarocin

Previous post

SP42-114

Next post

SU46-054