![\"\"](\"http:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/01.jpg\")
<\/a><\/p>\nRozbudowie uleg\u0142 r\u00f3wnie\u017c ci\u0105g technologiczny utrzymania lokomotyw. Ostatnia powa\u017cna rozbudowa lokomotywowni nast\u0105pi\u0142a najprawdopodobniej mi\u0119dzy 1908-1910 r. – czyli po tym jak linia kolejowa z Jarocina przez Wrze\u015bni\u0119 zosta\u0142a przebudowana na dwutorow\u0105 i po tym, jak w 1906 r. oddano do eksploatacji lini\u0119 \u015arem- Mieszk\u00f3w, na kt\u00f3rej obs\u0142ug\u0119 trakcyjn\u0105 zapewnia\u0142y jaroci\u0144skie lokomotywy. W nast\u0119pstwie tych inwestycji, powsta\u0142y 4 zasieki w\u0119glowe a hal\u0119 powi\u0119kszono o kolejne sze\u015b\u0107 stanowisk, uzyskuj\u0105c \u0142\u0105cznie 28 miejsc postojowych. Przypuszczalnie w tym samym okresie do hali dobudowano parterowy budynek tokarni wraz ze \u015blusarni\u0105 oraz nadbudowano pi\u0119tro w zlokalizowanej przy hali noclegowni. Do 1939 roku parowozownia wyposa\u017cona by\u0142a w zapadni\u0119 zestaw\u00f3w ko\u0142owych i d\u0142u\u017csz\u0105 od pierwotnej obrotnic\u0105.<\/p>\n
W 1920 roku Jarocin sta\u0142 si\u0119 stacj\u0105 formowania poci\u0105g\u00f3w pasa\u017cerskich. Pod koniec lat 30-tych ub. wieku w\u0119ze\u0142 kolejowy podlega\u0142 Oddzia\u0142owi Ruchu w Ostrowie Wlkp. Parowozownia przemianowana zosta\u0142a na pomocnicz\u0105. Prawdopodobnie w okresie mi\u0119dzywojennym w s\u0105siedztwie hali powsta\u0142a remiza stra\u017cy po\u017carnej. Od 1 kwietnia 1939 roku Parowozownia Jarocin by\u0142a jedn\u0105 z o\u015bmiu w Dyrekcji Okr\u0119gowej Kolei Pa\u0144stwowych w Poznaniu. Stacjonowa\u0142o tu wtedy 47 parowoz\u00f3w (2 sztuki serii Od2, 1 sztuka serii Tp2, 1 sztuka serii Tp3, 11 sztuk serii Tp4, 16 sztuk serii Ty23, 16 sztuk serii TKi3). Wybuch II Wojny \u015awiatowej nie spowodowa\u0142 dotkliwych strat i zniszcze\u0144 w parowozowni. Polscy kolejarze uszkodzili obrotnic\u0119, kt\u00f3r\u0105 Niemcy zdo\u0142ali jednak w kr\u00f3tkim czasie ponownie uruchomi\u0107. Brano pod uwag\u0119 wybudowanie w Golinie nowej parowozowni, ale plan\u00f3w tych nie zrealizowano.<\/p>\n W latach okupacji wybudowano nowe zasieki w\u0119glowe wyposa\u017cone w obrotowe d\u017awigi w\u0119glowe, kana\u0142y rewizyjne oraz budynek suszarni piasku wraz z instalacj\u0105 do napiaszczania parowoz\u00f3w. Przy wiadukcie powsta\u0142 pi\u0119trowy budynek administracyjno-socjalny oraz 3-stanowiskowy gara\u017c remizy stra\u017cackiej. Do hali dobudowano pi\u0119trowy budynek dyspozytorni wraz z noclegowni\u0105 oraz myjni\u0119 kot\u0142\u00f3w parowozowych na gor\u0105co. Dawna noclegownia zyska\u0142a 2 pi\u0119tro i z funkcji noclegowej przekszta\u0142cono j\u0105 cz\u0119\u015bciowo na mieszkaln\u0105.<\/p>\n Z Orzechowa do Jarocina u\u0142o\u017cono 16-kilometrowy przew\u00f3d wodny doprowadzaj\u0105cy wod\u0119 do tankowania parowoz\u00f3w z rzeki Warty. Przy mo\u015bcie kolejowym w Orzechowie powsta\u0142a pompownia, kt\u00f3ra pod ci\u015bnieniem 10 Atm t\u0142oczy\u0142a wod\u0119 do kolejowej wie\u017cy ci\u015bnie\u0144 w Jarocinie. W razie awarii elektrowni kolejowej wykorzystywano agregat pr\u0105dotw\u00f3rczy o mocy 150 kW zainstalowany w orzechowskiej stacji wodnej. Wcze\u015bniejsza studnia g\u0142\u0119binowa pozosta\u0142a ju\u017c tylko jako rezerwowa. Wycofuj\u0105ce si\u0119 w 1945 roku wojska niemieckie wysadzi\u0142y wie\u017ce wodne na stacji i w parowozowni, obrotnic\u0119 lokomotyw, dwa d\u017awigi w\u0119glowe oraz sze\u015b\u0107 parowoz\u00f3w. Wraz z wyzwoleniem Jarocina przyst\u0105piono do usuwania zniszcze\u0144 wojennych. Prawdopodobnie w\u00f3wczas powsta\u0142 po drugiej stronie wiaduktu torowy tr\u00f3jk\u0105t do obracania parowoz\u00f3w. Do ko\u0144ca lat 40-tych ub. wieku zabudowano poniemieck\u0105, obrotnic\u0119 przegubow\u0105 o d\u0142ugo\u015bci 22 metr\u00f3w.<\/p>\n W latach 50-tych wybudowano kot\u0142owni\u0119. Tu\u017c po zako\u0144czeniu wojny na stacji wzniesiono wie\u017c\u0119 ci\u015bnie\u0144 o konstrukcji \u017celbetonowej, kt\u00f3ra zaopatrywa\u0142a w wod\u0119 ca\u0142y w\u0119ze\u0142 kolejowy.<\/p>\n Po wojnie w Parowozowni Jarocin stacjonowa\u0142o (wraz z delegacjami) 25 serii parowoz\u00f3w tj.: 140A i 140C (francuskie serie lokomotyw, kt\u00f3re nie otrzyma\u0142y polskich oznacze\u0144), OKl2, TKp1, Ti2, Ti4, TKi3, TKt1, TKt3, Tp4, Pd4, Pd5, OKi1, OKi2, Ok1, OKo1, Tr203, Cn2 (typ), Ty1, Ty2, Ty23, Ty43, Ty45, Ty5, TKt48. W szczytowym okresie na ilostanie parowozowni znajdowa\u0142o si\u0119 60 lokomotyw i ponad 500 pracownik\u00f3w.<\/p>\n W roku 1961 do stacji Jarocin przedzielono na eksploatacj\u0119 obserwowan\u0105 wyprodukowane w ZNTK Ostr\u00f3w Wlkp. trzy prototypowe wagony pasa\u017cerskie typu 2AM, 3AM oraz 4AM, kt\u00f3re powsta\u0142y na bazie posiadanych przez PKP dwu, trzy i czteroosiowych wagon\u00f3w z drewnianym pud\u0142em. Wagony te prawdopodobnie przez okres 12-miesi\u0119cy je\u017adzi\u0142y z jaroci\u0144skimi parowozami. W po\u0142owie lat 70-tych nast\u0105pi\u0142 okres realizacji znacz\u0105cych inwestycji. Powsta\u0142y m.in. nowe obiekty wagonowni, niewydajne piece w kot\u0142owni zast\u0105piono zabudowanym obok kot\u0142em od parowozu, wybudowano budynek elektryk\u00f3w (pod zegarem), szko\u0142\u0119 maszynist\u00f3w oraz przygotowuj\u0105c si\u0119 na pojawienie lokomotyw spalinowych, podniesiono dach hali parowozowni nad 24 stanowiskami.<\/p>\n Pierwsze cztery stanowiska ze wzgl\u0119du na stacjonowanie w nich g\u0142\u00f3wnie wygaszonych parowoz\u00f3w, mia\u0142y w najlepszym stanie technicznym stalow\u0105 konstrukcj\u0119 dachow\u0105. W zwi\u0105zku z tym wydzielono tam nowoczesny warsztat napraw kapitalnych obrabiarek dla pozna\u0144skiej Dyrekcji PKP. Zachowany fragment oryginalnej hali posiada\u0142 do lat 80-tych ub. wieku przeszklone, p\u00f3\u0142koliste u g\u00f3ry bramy wjazdowe do hali. Pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 lokomotywowni otrzyma\u0142a bramy prostok\u0105tne z wykonane z ryflowanej \u201ep\u0142yty obornickiej\u201d.<\/p>\n W zasiekach w\u0119glowych dla usprawnienia naw\u0119glania parowoz\u00f3w ustawiono dwa nadwozia typu \u201etalbot\u201d (ich za\u0142adunek za pomoc\u0105 d\u017awigu EDK-80) oraz ze wzgl\u0119du na brak odpowiednich zg\u00f3d porzucono rozpocz\u0119t\u0105 budow\u0119 stacji paliw, kt\u00f3ra powsta\u0142a ostatecznie po drugiej stronie wiaduktu, przy g\u00f3rce rozrz\u0105dowej. Pierwsza lokomotywa spalinowa pojawi\u0142a si\u0119 na stanie parowozowni w 1968 r. By\u0142a to SM30-087. W nast\u0119pnych latach dosz\u0142a seria SM42. Obie serie do 1988 roku liczy\u0142y \u0142\u0105cznie 5 sztuk (lokomotywa serii SM30 pracowa\u0142a w poci\u0105gu sieciowym, za\u015b SP30 prowadzi\u0142a poci\u0105g nazywany \u201eklapkami\u201d z wagonami boczniakami do Wrze\u015bni). Tego\u017c roku w lokomotywowni pojawi\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c serie ST43 i ST44 (ST44 w latach 1988-1989). Stosunek parowoz\u00f3w do spalinowoz\u00f3w wynosi\u0142 w\u00f3wczas 40 do 16.<\/p>\n W MD Jarocin stacjonowa\u0142 p\u0142ug od\u015bnie\u017cny typu 411S i kr\u00f3tki sk\u0142ad poci\u0105gu po\u017carniczego. Natomiast do prac manewrowych wykorzystywano lokomotyw\u0119 SM03 oraz akumulatorowy ci\u0105gnik szynowy typu EL 16. Realizowane na terenie lokomotywowni procesy technologiczne wi\u0105za\u0142y si\u0119 wybudowaniem przy wagonowni zadaszenia nad stanowiskiem z podno\u015bnikami Kutruffa oraz suwnic z elektrowci\u0105garkami przy wagonowni i hali lokomotywowni. Na prze\u0142omie lat 70-tych i 80-tych wzniesiono pi\u0119tro nad przyleg\u0142ym do hali budynkiem tokarni zestaw\u00f3w ko\u0142owych i warsztat\u00f3w \u015blusarskich, tworz\u0105c tam zaplecze socjalne. Zlikwidowano r\u00f3wnie\u017c kolejne 6 stanowisk postojowych w hali, rozszerzaj\u0105c zaplecze warsztatowe.<\/p>\n Warto wspomnie\u0107, i\u017c w latach 80-90-tych ub. wieku we wsp\u00f3\u0142pracy z DOKP Pozna\u0144 i Politechnik\u0105 Pozna\u0144sk\u0105 w lokomotywowni powsta\u0142o wiele projekt\u00f3w racjonalizatorskich, takich jak np. maszyna do kostkowania sody kaustycznej, wagon do str\u0105cania oblodzenia sieci trakcyjnej, jedno z dw\u00f3ch stworzonych w kraju podwozi kolejowych do samochodu marki Tarpan Honker, opuszczane g\u0142owice maszt\u00f3w o\u015bwietleniowych dla stacji towarowej Pozna\u0144 Franowo oraz szereg urz\u0105dze\u0144 do naprawy i utrzymania lokomotyw (np. zapadni\u0119 zestaw\u00f3w ko\u0142owych). Projektami tymi kierowa\u0142 emerytowany naczelnik jaroci\u0144skiej parowozowni – J\u00f3zef Adamkiewicz. Wiosn\u0105 1992 roku zako\u0144czono eksploatacj\u0119 parowoz\u00f3w w jaroci\u0144skiej lokomotywowni, kt\u00f3ra nale\u017ca\u0142a do ostatnich enklaw pary w kraju. W 1994 roku silna wichura zerwa\u0142a ponad po\u0142ow\u0119 po\u0142aci dachowej hali. W zwi\u0105zku z mniejszym wykorzystaniem jaroci\u0144skich lokomotyw, jak i z brakiem potrzeby utrzymywania tak du\u017cego obiektu, zadaszenie pozostawiono wy\u0142\u0105cznie nad cz\u0119\u015bci\u0105 warsztatow\u0105 hali oraz 6 stanowiskami postojowymi.<\/p>\n Nad pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 hali konstrukcj\u0119 stalow\u0105 dachu rozebrano. Przetrwa\u0142y jedynie mury okalaj\u0105ce nazywane przez kolejarzy \u201ecolosseum\u201d. Od tego czasu nast\u0105pi\u0142 okres stopniowej likwidacji lokomotywowni. Rozebrano myjni\u0119 kot\u0142\u00f3w parowozowych, wolnostoj\u0105ce budynki magazynowe oraz przyleg\u0142y do hali budynek dyspozytorni, z kt\u00f3rego pracownik\u00f3w przeniesiono do zmodernizowanych pomieszcze\u0144 po tokarni zestaw\u00f3w ko\u0142owych. Tam r\u00f3wnie\u017c przenios\u0142a si\u0119 na pocz\u0105tku XX w. bardzo ograniczona administracja lokomotywowni. Pod koniec lat 90-tych upad\u0142a wagonownia i kolejowa stra\u017c po\u017carna oraz samochodownia (zlokalizowana przy studniach g\u0142\u0119binowych, na terenie mi\u0119dzy g\u00f3rkami rozrz\u0105dowymi), kt\u00f3ra zajmowa\u0142a si\u0119 m.in. obs\u0142ug\u0105 karetek kolejowej s\u0142u\u017cby zdrowia.<\/p>\n Po roku 2000 likwidacji fizycznej ulega infrastruktura zewn\u0119trzna wagonowni, \u017curawie do nawadniania i d\u017awigi stacjonarne do naw\u0119glania parowoz\u00f3w oraz nastawnia za zasiekami w\u0119glowymi wraz grup\u0105 tor\u00f3w odstawczych dla wagon\u00f3w. Pomieszczenia warsztatowe i archiwum w dawnym budynku noclegowni oddano na cele mieszkaniowe pracownikom PKP. Dawny budynek administracyjny parowozowni wraz ze szko\u0142\u0105 maszynist\u00f3w, PKP przekaza\u0142o Gminie Jarocin z przeznaczeniem na mieszkania socjalne.<\/p>\n Nie mog\u0105c si\u0119 przygl\u0105da\u0107 dalszej degradacji obiekt\u00f3w dawnej parowozowni, w 2009 roku Towarzystwo Kolei Wielkopolskiej rozpocz\u0119\u0142o prace adaptacyjne niewykorzystywanego przez PKP terenu do cel\u00f3w wystawienniczych, tworz\u0105c ekspozycj\u0119 zgromadzonego przez siebie zabytkowego taboru kolejowego.<\/p>\n Dnia 21 grudnia 2010 roku Sp\u00f3\u0142ka PKP CARGO opu\u015bci\u0142a zabudowania jaroci\u0144skiej lokomotywowni, ko\u0144cz\u0105c w ten spos\u00f3b 121-letnie zarz\u0105dzanie ni\u0105 przez pa\u0144stwowe koleje. Od tego momentu dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z Gmin\u0105 Jarocin i PKP S.A. ca\u0142ym kompleksem administruje TKW. W 2011 roku na wniosek towarzystwa PKP S.A. dokona\u0142o geodezyjnego wydzielenia dzia\u0142ki, na kt\u00f3rej znajduje si\u0119 dawna parowozownia. Dnia 7 marca 2012 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaakceptowa\u0142 regulamin za\u0142o\u017conego przez TKW- Muzeum Parowozownia Jarocin, nadaj\u0105c mu jednocze\u015bnie status muzeum. Przez ca\u0142y czas prowadzone s\u0105 prace adaptacyjne terenu do cel\u00f3w wystawienniczych oraz bie\u017c\u0105ce remonty pomieszcze\u0144, instalacji, pokrycia dachowego oraz torowiska. Rozbudowywana jest r\u00f3wnie\u017c instalacja alarmowo-monitoruj\u0105ca, kt\u00f3ra wspiera ochron\u0119 muzeum i jego zbior\u00f3w.<\/p>\n Wieloletni plan rewitalizacji kompleksu parowozowni zak\u0142ada cz\u0119\u015bciow\u0105 odbudow\u0119 dawnych nieruchomo\u015bci i infrastruktury, dostosowanie ich do eksploatacji i utrzymania czynnego taboru oraz ekspozycji wszystkich zgromadzonych eksponat\u00f3w. Projekt zak\u0142ada r\u00f3wnie\u017c powstanie na terenie muzeum szlaku kolei w\u0105skotorowej o prze\u015bwicie toru 600 mm, toru kolejki parkowej o prze\u015bwicie toru 250 mm, wystawy w cz\u0119\u015bci zasiek\u00f3w w\u0119glowych galerii rze\u017aby i graffiti, rozbudow\u0119 uk\u0142adu torowego pod p\u00f3\u0142otwart\u0105 hal\u0119 wystawow\u0105 oraz pod przebudowany na dworzec JAROCIN PAROWOZOWNIA dawny budynek wagonowni, przed kt\u00f3rym z posiadanych oryginalnych materia\u0142\u00f3w powstanie peron wraz z wiat\u0105. Ca\u0142o\u015b\u0107 uzupe\u0142ni ustawienie drewnianych s\u0142up\u00f3w o\u015bwietleniowych i kszta\u0142towej sygnalizacji Sterowania Ruchem Kolejowym.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W latach 1888-1889 Kr\u00f3lewska Dyrekcja Kolei \u017belaznych we Wroc\u0142awiu wybudowa\u0142a<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2176,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-2092","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-muzeum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2092","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2092"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2441,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2092\/revisions\/2441"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2176"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/a><\/p>\n<\/a><\/a> <\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a> <\/a><\/p>\n<\/a> <\/a> <\/a> <\/a> <\/a><\/a><\/p>\n<\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/p>\n