Z tej liczby 149 egzemplarzy trafi\u0142o do pa\u0144stw sprzymierzonych z III Rzesz\u0105 \u2014 m.in. do Rumunii, Turcji, Serbii i Chorwacji. Seria BR\u202f52 jest uznawana za najwi\u0119ksz\u0105 seri\u0119 lokomotyw na \u015bwiecie, wyprodukowan\u0105 w zaledwie trzy lata.<\/p>\n
Po wojnie rozdzia\u0142 parowoz\u00f3w odby\u0142 si\u0119 nieformalnie: cz\u0119\u015b\u0107 trafi\u0142a do kolei niemieckich, a reszta \u2014 w strefach okupacyjnych \u2014 rozdzielona mi\u0119dzy pa\u0144stwowe zarz\u0105dy. Polska otrzyma\u0142a oko\u0142o 1\u202f200 lokomotyw, z czego oko\u0142o 60\u202f% by\u0142o technicznie sprawnych. Formalne przekazanie przez radzieckie w\u0142adze wojskowe nast\u0105pi\u0142o zim\u0105 1945\/46. Pewna liczba parowoz\u00f3w zosta\u0142a przekazana na podstawie um\u00f3w rewindykacyjnych (Polska z fabryk w Poznaniu i Chrzanowie), a wiele innych \u2014 na rozkaz Sowiet\u00f3w \u2014 przetransportowano z Niemiec i Austrii.<\/p>\n
W 1946\u201347 roku 1\u202f179 lokomotyw przyj\u0119to jako seri\u0119 Ty2 (numery 1\u201313 przyznano wersjom z kondensacj\u0105 pary). Do 1964 roku ich numeracja osi\u0105gn\u0119\u0142a Ty2\u20111407, dzi\u0119ki odbudowie uszkodzonych maszyn, zwrotom z innych kraj\u00f3w oraz zakupowi z ZSRR kolejnych 200 egzemplarzy (Ty2\u20111207 do 1406). Lokomotywy z ZSRR by\u0142y w dobrym stanie i wzi\u0119to je do u\u017cytku, m.in. podczas zimy 1962\/63. Pomimo d\u0105\u017ce\u0144 do ujednolicenia wyposa\u017cenia, zachowa\u0142y si\u0119 charakterystyczne rozwi\u0105zania jak prostok\u0105tne wi\u0105zary czy poszerzone skrzynie w\u0119glowe.<\/p>\n
Poza PKP cz\u0119\u015b\u0107 parowoz\u00f3w Ty2 trafi\u0142a do kolei piaskowych zarz\u0105dzanych przez Przedsi\u0119biorstwo Materia\u0142\u00f3w Podsadzkowych Przemys\u0142u W\u0119glowego (PMPPW). Tam lokomotywy zachowa\u0142y oryginaln\u0105 numeracj\u0119, zmieniaj\u0105c jedynie oznaczenie serii z\u00a0T\u042d<\/strong>\u00a0na\u00a0Ty2<\/strong>. W po\u0142owie 1963 roku PKP przekaza\u0142y kolei piaskowej dodatkowe 10 egzemplarzy.<\/p>\n Ty2 by\u0142y obecne we wszystkich dyrekcjach okr\u0119gowych PKP, lecz nie jednocze\u015bnie. Pod koniec lat 40. wycofano je z dyrekcji pozna\u0144skiej (powr\u00f3ci\u0142y dopiero po kilkunastu latach), a w dyrekcji katowickiej \u2014 gdzie skupiono Ty42 \u2014 pozostawiono tylko niewielk\u0105 liczb\u0119 Ty2. Najwi\u0119cej, bo 1\u202f393 sztuki, by\u0142o w inwentarzu PKP w okresie od marca do czerwca 1963 roku \u2014 po zako\u0144czeniu dostaw ze ZSRR, a przed przekazaniem cz\u0119\u015bci lokomotyw kolei piaskowej.<\/p>\n Najcz\u0119\u015bciej Ty2 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y z trzema typami tendr\u00f3w:<\/p>\n Ze wzgl\u0119du na brak tendr\u00f3w zast\u0119pczych dla Ty2, niejednokrotnie adaptowano tendry z innych serii: 32D2 od Pk1\/Pk2 (wer. kondensacyjna), 22D23 od Ty23, 26D5 od Ty5, 34D44 od Ty4. Wymaga\u0142o to pracoch\u0142onnych przebud\u00f3w w ZNTK. Cz\u0119\u015b\u0107 Ty2 ustawiano te\u017c z tendrami 32D47 produkowanymi w Pafawagu od 1947 r.<\/p>\n Powojenna eksploatacja ujawni\u0142a s\u0142abo\u015bci wojennej konstrukcji. W ramach modernizacji montowano: rekonstrukcj\u0119 stojak\u00f3w kot\u0142a, rury cyrkulacyjne, ruszty wstrz\u0105sane, drugi wodowskaz, in\u017cektory pary odlotowej. Niekt\u00f3re lokomotywy wyposa\u017cono w suwaki Trofimowa, kliny blokowe ma\u017anic oraz instalacj\u0119 SHP (do jazdy \u201ekominem naprz\u00f3d\u201d). Drobniejsze zmiany obejmowa\u0142y: klap\u0119 wentylacyjn\u0105 w dachu budki, zgarniacze lemieszowe, d\u017awignie wlew\u00f3w wody w tendrze i modernizacj\u0119 o\u015bwietlenia. Modernizacje przeprowadzano podczas napraw okresowych w ZNTK, lecz nie ka\u017cd\u0105 lokomotyw\u0119 obj\u0119to tymi zmianami.<\/p>\n Tendry r\u00f3wnie\u017c by\u0142y modyfikowane: wzmacniano zbiorniki wodne, montowano nowe w\u00f3zki (cz\u0119\u015b\u0107 przystosowano do w\u00f3zk\u00f3w 2XTa), kadzie skrzyniowe montowano na podwoziach 33D48 (ZNTK Bydgoszcz), zestawy ko\u0142owe wymieniano na toczne zamiast \u015blizgowych. W latach 1964\u20131965 oko\u0142o 70 parowoz\u00f3w przesz\u0142o na opalanie mazutem \u2014 co poprawi\u0142o efektywno\u015b\u0107 pracy kot\u0142a. W latach 1984\u20131986 dwie lokomotywy (Ty2\u2011953 i Ty2\u20111285) przystosowano do spalania gazogeneratorowego i wyposa\u017cono w mechaniczne podajniki w\u0119gla \u2014 bezdymne spalanie, lepsza sprawno\u015b\u0107, ale system nie zyska\u0142 rozpowszechnienia w obliczu upadku trakcjo parowej.<\/p>\n Dzi\u0119ki uniwersalno\u015bci Ty2 \u2014 zdolno\u015bci do prowadzenia ci\u0119\u017ckich sk\u0142ad\u00f3w towarowych, poci\u0105g\u00f3w zbiorowych, manewr\u00f3w i poci\u0105g\u00f3w pasa\u017cerskich (r\u00f3wnie\u017c pospiesznych na terenach g\u00f3rskich) \u2014 by\u0142y intensywnie eksploatowane. Moc 1\u202f633\u202fKM (1\u202f200\u202fkW) i si\u0142a poci\u0105gowa ~17\u202f000\u202fkG umo\u017cliwia\u0142y ci\u0105gni\u0119cie sk\u0142ad\u00f3w: 620 t z pr\u0119dko\u015bci\u0105 80\u202fkm\/h, 1\u202f700 t z 50\u202fkm\/h; na wzniesieniach 20\u202f\u2030 ci\u0105giwa\u0142y 190 t z 40\u202fkm\/h, a pasa\u017cerskie sk\u0142ady ~130 t na wzniesieniach 25\u202f\u2030 przy 40\u202fkm\/h.<\/p>\n Jako pierwsza wygas\u0142a dyrekcja katowicka \u2014 w lipcu 1970 roku. W innych regionach Ty2 pozostawa\u0142y w s\u0142u\u017cbie nawet przez kolejne 20 lat, cho\u0107 ich rola si\u0119 zmienia\u0142a. Od 1971 roku pojawia\u0142y si\u0119 w planach kasacji \u2014 najpierw tylko symbolicznie. Na pocz\u0105tku 1980 roku w inwentarzu by\u0142o ich jeszcze 1\u202f152 sztuki. Op\u00f3\u017anienia wynika\u0142y z niedobor\u00f3w lokomotyw spalinowych, wolnej elektryfikacji i zbyt szybkiego skre\u015blenia innych serii (Pm2, Pt31, Ok1, Ok22, OKl27).<\/p>\n W latach 80. Ty2 wycofano z ci\u0119\u017ckich sk\u0142ad\u00f3w towarowych, a ich zadania ograniczono do manewr\u00f3w, poci\u0105g\u00f3w zbiorowych i lokalnych po\u0142\u0105cze\u0144 pasa\u017cerskich. Na pocz\u0105tku 1989 roku by\u0142o ich jeszcze 601, najwi\u0119cej w P\u00f3\u0142nocnej DOKP (Gda\u0144sk). Ostatnie maszyny w ruchu poci\u0105gowym dzia\u0142a\u0142y w latach 1990\u20131992. Pojedyncze egzemplarze s\u0142u\u017cy\u0142y dalej jako kot\u0142y sta\u0142e, w gospodarce lub okazjonalnie w przejazdach specjalnych. Obecnie czynny parow\u00f3z tej serii mo\u017cna zobaczy\u0107 tylko w Skansenie Zabytkowego Taboru w Chab\u00f3wce.<\/p>\n Prezentowany w Muzeum Parowozownia Jarocin Ty2-140\u00a0 wyprodukowany zosta\u0142 w 1943 roku w berli\u0144skiej fabryce Borsiga, trafi\u0142 do PKP, dozna\u0142 s\u0142u\u017cby m.in. w O\u015bwi\u0119cimiu i \u015bl\u0105skich parowozowniach. W 1976 r. przeniesiono go do Nysy, gdzie s\u0142u\u017cy\u0142 do 1991 r. W 2014 r. sprzedano go firmie z\u0142omiarskiej, lecz Gmina Nysa odkupi\u0142a go \u2014 wraz z tendrem serii 32D43 (nr\u202f600) \u2014 by wyeksponowa\u0107 przed dworcem w ho\u0142dzie kolejarzom. Po nieudanych pr\u00f3bach zdobycia funduszy gmina 26 lutego 2025 r. zdecydowa\u0142a o przekazaniu ich w darowi\u017anie do Muzeum Parowozownia Jarocin. Po renowacji lokomotywa b\u0119dzie promowa\u0107 region. 12 czerwca 2025 r. tender i parow\u00f3z zosta\u0142y przewiezione z Nysy do Jarocina na platformach niskopodwoziowych.<\/p>\n Parow\u00f3z serii\u00a0BR\u202f52 \/ Ty2<\/strong>\u00a0to imponuj\u0105cy przyk\u0142ad masowej produkcji wojennej, adaptacji powojennej i ewolucji eksploatacyjnej. Cho\u0107 powsta\u0142 z my\u015bl\u0105 o oszcz\u0119dno\u015bciach i prostocie, jego moc, uniwersalno\u015b\u0107 i d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 sprawi\u0142y, \u017ce Ty2 pozosta\u0142y w\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych lokomotyw na polskich torach przez niemal pi\u0119\u0107 dekad.<\/p>\n We wczesnych latach II wojny \u015bwiatowej Niemiecka Kolej Rzeszy dostrzeg\u0142a<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2832,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,41],"tags":[],"class_list":["post-2834","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lokomotywy","category-lokomotywy-parowe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2834"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2855,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2834\/revisions\/2855"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2832"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parowozownia-jarocin.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
<\/a><\/figure><\/a><\/figure><\/a><\/figure><\/a><\/figure><\/a><\/figure><\/a>\n\t\t\t\t\t<\/a><\/figure><\/a>\n\t\t\t\t\t<\/a><\/figure><\/a><\/figure><\/a><\/figure><\/a>\n\t\t\t\t\t<\/a><\/figure><\/a><\/figure><\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"